Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Gelir Vergisi'nde kendisine ilişkin özel bir düzenleme yoksa herkesin genel hükümlere tabi olacağını vurgulayarak, "Gelir ile artan oranlı bir vergi söz konusu olacaktır. Dolayısıyla futbolcu veya gündeme getirilen diğer hususlarda genel düzenleme söz konusu olacak" dedi.
Bakan Şimşek, Bakanlığın Toplantı Salonunda “Gelir Vergisi Kanun Tasarısı"nın tanıtımı için düzenlediği basın toplantısının ardından basın mensuplarının sorularını yanıtladı.
Şimşek, vergilendirmede mesleki bir sınıflama yapılıp yapılmadığına ilişkin soru üzerine, söz konusu kanun tasarısında özel bir düzenlemenin olmadığı durumlarda genel hükümlere tabi olunacağını söyledi. Tasarıda özel düzenlemelerin yok denecek kadar az olduğuna dikkati çeken Şimşek, "Birçok soruya cevap anlamında söylüyorum, özel bir düzenleme yoksa ki bunları sınırladık genel hükümlere tabi olunacak. Burada geliri ile artan oranlı bir vergi söz konusu olacaktır. Yüzde 15'ten başlayan en yüksek yüzde 35'te biten bir gelir vergisi oran uygulamamız zaten var. Dolayısıyla futbolcu veya gündeme getirilen diğer hususlar olsun bu hususlarda genel düzenleme söz konusu olacaktır" dedi.
Kira gelirlerinin vergilendirilmesine ilişkin soru üzerine Şimşek, şuanki mevzuatta şirketlere 2 yıldan sonra yüzde 75'lik bir istisnanın söz konusu olduğunu, kendilerinin bu istisnayı 2 yıldan sonra yüzde 40, 3 yıldan sonra yüzde 50, 4 yıldan sonra yüzde 60, 5 yıldan sonra da yüzde 75 olarak yeniden tanımladıklarını ifade etti.
Şimşek, gayrimenkul satış karı hesaplanırken, enflasyona göre maliyet düzenlemesi yapılacağını vurgulayarak, elde tutması süresi içerisindeki maliyetl artıcı harcamalarında maliyete ekleneceğini bildirdi. Modern bir düzenleme yaptıklarına dikkati çeken Şimşek, artık yüzde 100'lük istisna dönemlerinin geride kaldığını, aşamalı bir geçişin söz konusu olduğunu dile getirdi.
Yüzde 75'ten fazla bir istisna söz konusu olmayacak
Şimşek, vatandaş açısından bakıldığında da eskiden 5 yıl tutulan gayrimenkulden elde edilen kazançtan tamamen istisnanın söz konusu olduğunu anımsatarak, "Şimdi sadece temel konut diye tarif ettiğimiz bir tek konut üzerinden 5 yılı beklemeksizin ne zaman satarsanız satın o istisna söz konusu olacak ama yeni konut almanız koşuluyla. Birden fazla konut alım-satımı söz konusu ise bu durumda hiçbir şekilde yüzde 100'lük bir istisna yok. Burda da yine kademeli olarak bir istisna sunuyoruz, o çerçevede biz yeni bir düzeneme yapmış oluyoruz. Kademeler burda kurumlarla aynı yani 2 yıldan sonra yüzde 40, 3 yıldan sonra yüzde 50, 4 yıldan sonra yüzde 60, 5 yıldan sonra da yüzde 75. Bakanlar Kurulu'nun bunları da değiştirmesi söz konusu olacak" ifadelerini kullandı.
Hiçbir şekilde yüzde 75'ten daha fazla bir istisnanın söz konusu olmayacağını belirten Şimşek, gayrimenkul satış karı hesaplanırken enflasyona göre bir maliyet düzenlemesi yapılacağının altını çizdi. Şimşek, bu süreçte maliyeti artışı harcamaların da dikkate alınacağını bildirdi.
Kira gelirlerinde ya yüzde 25'lik otomatik olarak götürü gider metodunun seçildiğini ya da gerçek giderin ortaya konularak hesaplandığını hatırlatan Şimşek, "Şuanda biz işyerleri, arazi arsalar ve 52 bin liranın üzerinde konut geliri hasılatı elde edenler için, yüzde 25'lik götürü gider ugulamasına son veriyoruz. 26 bin ile 52 bin lira arasında konut kiralarında götürü gider yüzde 15'e indiriliyor, 26 bin liraya kadar konut kirası elde edenler için ise yüzde 25 olarak uygulanmaya devam edilecek. Kayıtlı ekonomi için gerçek giderler indirilebilecek" bilgisini verdi.
Şimşek, bu konunun önemli olduğunu belirterek, gerçek gider uygulamasına giderek vergi güvenlik müessesesi yönünde bir adım atmış olduklarını dile getirdi. Mevcut durumda şirketlerin iştirak hissesi satışında, kurumlarda 2 yıldan sonra yüzde 75'lik kişilerde ise yüzde 100'lük bir istisnanın söz konusu olduğunu kaydeden Bakan Şimşek, şimdi herkes için 2 yıldan sonra yüzde 40, 3 yıldan sonra yüzde 50, 4 yıldan sonra yüzde 60, 5 yıldan sonra yüzde 75'lik bir istisnanın söz konusu olduğunu vurguladı.
Şimşek, borsaya kote edilmemiş hisse senetlerinde kişilerde yüzde 100'lük istisnanın söz konusu olduğunu anımsatarak, şimdi borsaya kote hisse senetleri için 2 yıldan sonra yüzde 60, 3 yıldan sonra 70, 4 yıldan sonra yüzde 80, 5 yıldan sonra yüzde 90'lık bir istisnanın, kote etmeyi teşvik eden bir uygulamanın söz konusu olduğunu dile getirdi. Şimşek, gerçek kişiler için borsaya kote hisse senetlerinin bir yıldan fazla elde tutulması halinde yüzde 100'lik istisnada bir değişiklik olmadığını da ifade etti.
Beyannameli vergilemeyi genişletiyoruz
Bakan Şimşek, eşik değer uygulması sorusu üzerine de beyannameli vergilemeyi genişlettiklerini vurgulayarak, "Birden fazla kaynaktan gelir elde edip, elde ettiği gelirlerin toplamı 160 bin liranın üzerinde olan ki bunu kanuna koyuyoruz, bundan sora beyannameye tabi olacak ve bütün gelirleri üzerinden vergilendirilecek. Bugün itibariyle ücretlliler zaten 80 bin lira ve üzeri gelir elde ediyorsa yüzde 35'lik bir düzenlemeye tabi, bu yeni düzenlemeyle biz bir takım unsurları vergiden indirme imkanı sağlıyoruz. Bu anlamda vatandaşa yönelik önemli bir insiyatif alıyoruz" değerlendirmesin de bulundu. Böylece Gelir Vergisi kanununun 18. maddesinde muaf tutulan meslek grupları bundan sonra belli bir eşikle beyannameye tabi tutulacaklar.
Bakanlar Kurulu'nun söz konusu rakamı 320 bine çıkarma ve 80 bine indirme yetkisinin bulunduğunu hatırlatan Şimşek, ücret geliri elde eden yaklaşık 100 bin kişinin, serbest meslek kazancı elde eden yaklaşık 10 bin kişinin, gayrimenkul sermaye iradı geliri elde eden yaklaşık 15 bin kişinin, diğer kazanç ve irad elde edenlerden yaklaşık bin kişinin 160 bin liralık eşik değere göre beyannameye tabi olacağını söyledi.
Mevcut durumda her gelir için ayrı ayrı yüzde 15-35 tarifesine göre vergilendirmenin söz konusu olduğunu kaydeden Şimşek, "Bundan sonra toplam gelirler üzerinden yüzde 15-35 arası bir vergilendirme söz konusu olacak" diye konuştu.
Şimşek ayrıca, Bakanlar Kurulu'nun 160 bin lira olan eşiği 2 katına çıkarması durumunda beyanname vereceklerin sayısının 3'te 1'ine düşüreceğini, yarısına düşürmesi durumunda da beyanname vereceklerin sayısının 3 katına çıkacağını sözlerine ekledi.
Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, çapraz denetime ilişkin, servet veya diğer bir takım düzenlemelere ilişkin kaygıların olduğunu hatırlatarak, "Altını çiziyorum, bu tasarıda bu çerçevede bir düzenleme yoktur" dedi.
Bir gazetecinin, "2023 hedefleriniz var mı?" sorusu üzerine Şimşek, elbette hedeflerinin olduğunu söyledi. Maliye Bakanlığı olarak kendilerini sürekli yenilediklerini ve değişen dünya şartlarına uyum sağladıklarını vurgulayan Şimşek, "Bir kere bizden kaynaklı gri alanlar kalmayacak. Biz vergide öngörülebilirliği artıracağız, bu çok önemli" diye konuştu.
Kayıtdışılıkla mücadele konusunda da son derece iddialı olduklarının altını çizen Şimşek, son 10 yılda kayıtdışı istihdamın yüzde 52'den yüzde 36'ya düştüğünü, kayıtdışı ekonominin milli gelire oranının ise yüzde 32'ler civarından yüzde 26,5'e kadar düştüğünü ifade etti. Şimşek, "Şimdi bizim hedefimiz, önümüzdeki 3-5 yılda Avrupa Birliği (AB) ortalamasına yakınsamak bu yüzde 18,5 ama 2023'te AB üyeleri arasında en düşük kayıtdışı ekonomi büyüklüğü olan ülkeler arasına girebilmektir. Bu da yüzde 15'lerin altına çekmek şeklinde tanımlanabilir. Tabiki bu süreçten en çok dar gelirli faydalanacak."
"Meclis kapanmadan yasayı yetiştirmeyi planlıyoruz"
Tasarının kanunlaşmasına yönelik bir soru üzerine de Şimşek, Haziran ayı içinde alt ve üst komisyonlar çalışmalarını bitirirse, ondan sonra da Meclis kapanmadan yasayı yetiştirmeyi planladıklarını söyledi. Bunun bir temenni olduğunu dile getiren Şimşek, takdirin elbette Mecliste olduğunu ifade etti.
CEO'ların aldığı ödemelere ilişkin soruyu da Şimşek, "CEO'ların ikramiyeleri, yan ödemeleri vs, bunların hepsi düzenleniyor ama ücret niteliğindeyse ki çoğu o şekildedir. Tabiki artan oranlı bir Gelir Vergisi'ne tabi olacaktır" şeklinde yanıtladı.
"Kayıtdışı azaldıkça vergi geliri artacak"
Kayıtdışılığı azalttıkları ölçüde, vergi oranlarını artırmadan doğrudan vergi gelirlerinin artacağına işaret eden Şimşek, şöyle devam etti:
"Bu da vergide adaleti sağlamamıza imkan sağlayacak. Mali imkanlar arttıkça, geçmişte gördünüz, dolaylı vergilerde indirime gittik. Bugün Avrupa'da eğitimde KDV oranları yüzde 20-25 arası, sağlıkta ve giyimde de aynı şekilde. Bunlar çok temel konular. Bu alanlarda hükümetimiz, imkanlar arttığı zaman KDV oranlarını yüzde 18'den yüzde 8'e çekmiştir. Gıdada yüzde 1'e çekmiştir. Dolayısıyla mali imkan, manevra alanımız arttıkça bunu çalışan lehine, dar gelirli lehine kullanma konusunda iddialıyız. Geçmişte yaptık, bundan sonra da yapmaya devam edeceğiz."
Tasarıdaki vergi istisnalarına da değinen Şimşek, özel düzenleme yapılmamış herkesin genel düzenlemeye tabi olduğunu bildirdi.
"İlave gelirden çok reforma gitmeyi amaçlıyoruz"
"Gelirlerde bir artış öngörüyor musunuz?" sorusunu da Şimşek, "Burada ilave gelir elde etmekten çok, sistem anlamında bir reforma gitmeyi amaçlıyoruz. Sonra zaman içinde bu, kayıtdışılıkla mücadele anlamında elimizi güçlendirdiği oranda eminim gelirlerimize de yansıyacak" diye cevapladı.
Mükellef sayısında bir artışın zaten olduğunu belirten Şimşek, kira gelirlerinin vergilendirilmesi konusunda, vergi oranlarını değiştirmeden, idarenin etkinliğini artırarak, hem mükellef sayısını hem de geliri artırdıklarını söyledi.
"Tarım kesimini destekleyeceğiz"
Bakan Şimşek, tasarıdaki tarımsal teşviklere ilişkin bir soru üzerine de buradaki düzenlemelerin genel anlamda ölçek büyütmeyi cezalandıran değil, teşvik eden ve vergi fedakarlığı içeren düzenlemeler olduğunu bildirdi. Şimşek, "Vergiden feragatte bulunarak tarım kesimini, çiftçilerimizi, tarımsal işletmeleri bu anlamda destekleyeceğiz ve bu, istihdamı da desteklemiş olacak" dedi.
"Bu haksız bir kazanç, adaletsiz bir uygulama"
Yönetim Kurulu üyelerine yapılan ödemelere ilişkin yapılan düzenlemelere ilişkin de bilgi veren Şimşek, şunları kaydetti:
"Biz sadece yönetim kurulu üyelerine ilişkin bir düzenleme yapıyoruz. Türkiye'de maalesef bu konu istismar ediliyor. Yönetim kurulu üyesi olarak görülüyor, herhangi bir ücret verilmemiş gibi gösteriliyor ama sonra çok ciddi kardan pay verildi diyor. Bu haksız bir kazanç, adaletsiz bir uygulama. Şimdi diyoruz ki, yönetim kurulu üyelerinin bir ortaklık payı varsa, onunla orantılı olarak temettü alabilir ve mevcut düzenlemeye tabidir ama ortaklık payından bağımsız, ilave ödeme söz konusuysa, bu aslında ücrettir diyoruz ve bundan sonra da bunları ücret olarak değerlendireceğiz."
"Çapraz denetime ilişkin bir düzenleme yok"
Vergi güvenliğine ilişkin bir soruyu da Şimşek, şöyle yanıtladı:
"Herhangi bir götürü veya başka anlamda bir tanımla bir vergilemeye gitmiyoruz. Bu konuda bir takım kaygılar vardı. Çapraz denetime ilişkin, servet veya diğer bir takım düzenlemelere ilişkin kaygılar vardı. Altını çiziyorum, bu tasarıda bu çerçevede bir düzenleme yoktur. Tabi gerçek gider sistemi gibi bir takım uygulamalarımız, vergi güvenliğini artıracak düzenlemelerdir. Benim vergi güvenliğinden kastettiğim konu oydu. İşin o tarafı belki arzuladığımız kadar güçlü olmayabilir ama bunların hepsi tabii ki, biz mükemmeliyet iddiasında değiliz. Bu, çok ciddi ve çok önemli bir tasarı. Reform niteliğinde birçok özelliği olan bir tasarı. Olaya o şekilde bakmakta fayda var.
Bir hususta, Anglosakson ülkelerindeki gibi bir uygulamaya geçmiyoruz diye, bu reform olmaktan çıkmaz, bunun altını çizmek istiyorum." (
Vatan)
Trafik kanununda yapılan değişiklikle 24 milyon sürücü yeni ehliyet almak için 89 lira değerli kağıt parası ödemek zorunda kalacak. Zamanında değişiklik yapmayanlar ise 89 liralık değerli kağıt bedelinin yanı sıra 334 liralık da harçla birlikte toplam 423 lira ödeyecek.
